İzmir Alarm Sistemleri - Filiz Güvenlik
Takip ve Kontrol Sistemleri
Çeşitli takip ve gözetim sistemleri ile araç ve eşyalarınızın güvenliğine uzaktan erişebilir, personelinizin çalışma durumunu gözlemleyebilirsiniz. 
Yangın Alarm Sistemleri
Yangın algılama ve yangın ihbar sistemleri ya da diğer adıyla yangın alarm sistemleri ile beklenmeyen felaketlerin önüne geçin. Kablosuz yangın alarmları, duman dedektörleri, ısı dedektörleri ...
Kurumsal
Filiz Güvenlik
İzmir alarm sistemleri ve güvenlik kamera sistemleri sektöründeki 25. yılı geride bırakan firmamız hakkında bilgi bulabileceğiniz linkler.
Destek
DESTEK/YARDIM
Ürün kullanım kılavuzları, video yardım
 ve sıkça sorulan soruların olduğu linklere 
buradan erişebilirsiniz.

Akıllı Ev Sistemleri ve Akıllı Ev Otomasyonu

Akıllı ev ve akıllı ev sistemleri gün geçtikçe daha fazla hayatlarımızın bir parçası oluyor. Akıllı ev teknolojileri gittikçe ucuzlayarak daha fazla insan tarafından alınabilir seviyelere geliyorlar. Aynı zamanda yetenekleri de gün geçtikçe gelişiyor. Biz de bu yazımızda akıllı ev sistemleri ve akıllı ev otomasyonu hakkında bilinmesi gerekenleri derinlikli şekilde enine boyuna inceleyeceğiz.

Akıllı sistemlere giriş

Filiz Güvenlik olarak 25 yıldan fazla süredir İzmir alarm sistemleri piyasasında hizmet vermekteyiz. Bu yazımızda akıllı ev otomasyonu ile güvenlik sistemlerinin geldiği son noktayı kaleme aldık. Akıllı ev sistemlerinin hayatlarımızda yapmaya başladıkları değişikliklerden de bahsedeceğiz.

Akıllı ev sistemleri bir çok farklı disiplinin gelişmesiyle bugün mümkün hale gelebildi.

Bu akıllı ev teknolojilerinin hayatlarımıza girme hızı tahmin ettiğinizden çok daha fazla. 

Statista'nın nesnelerin interneti verilerini incelediğimizde ilginç rakamlarla karşılaşıyoruz:[1]

  • 2025 yılına kadar 75 milyardan fazla Nesnelerin İnterneti (IoT) bağlantılı cihazın kullanımda olacağı ön görülüyor.
  • Bu rakamın 2019'daki kurulu cihaz sayısının neredeyse 3 katı olduğunu söyleyebiliriz.

Hayatlarımıza bu hızla girmeye başlayan bu akıllı sistemler hakkında öncelikle terminolojiye açıklık getirmemiz lazım. O halde öncelikle Nesnelerin İnterneti ile başlayalım.

Nesnelerin İnterneti
Nesnelerin İnterneti (Internet of Things)

Nesnelerin İnterneti (IoT) nedir?

Türkçe'mizde "Nesnelerin İnterneti" olarak yer bulan bu kavramın uluslararası bilişim camiasındaki karşılığı "Internet of Things" olarak geçmektedir. Nesnelerin birbirleriyle veya daha büyük sistemlerle bağlantılı olduğu iletişim ağı diyebiliriz.

Nesnelerin interneti teknolojisini kullanan cihazlar, internete bağlanıp veri alışverişi yaparlar. Gömülü (embedded) sistemler diyebileceğimiz bu cihazlar, içlerinde kendilerine has yazılım ve sensörlere sahiptirler. Aralarında en bilinen örneği, akıllı saatlerdir diyebiliriz.

Tüketici pazarında IoT teknolojisi, en çok "akıllı ev" konseptiyle ilgili ürünlerle eş anlamlıdır.

Ancak belirtmemiz lazım ki akıllı evler, bu teknolojinin uygulama alanlarından yalnızca biridir. Bunların haricinde, şu alanlarda da kullanılmaktadır.

  • Akıllı şehir uygulamaları
  • Akıllı çevre uygulamaları
  • Tedarik uygulamaları
  • Ev otomasyon teknolojileri
  • Akıllı hayvancılık uygulamaları

Akıllı ev nedir?

Ev aletleri ve eşyalarının, bağlı bulunduklar bir ağ üzerinden, bir mobil cihaz veya bir başka bilgisayar yardımıyla kontrol edilebildiği evlerdir diye cevap verebiliriz. Bir diğer ifadeyle, ortak bir ağa bağlı olan ve uzaktan kontrol edilebilen akıllı cihaz ve sensörler sınıfıdır.

Akıllı ev aletleri çeşitli iletişim protokolleri vasıtasıyla birbirleriyle iletişim kurarlar.

Akıllı ev otomasyonu nedir?

Ev otomasyonu ya da akıllı ev otomasyonu ise bir akıllı ev içerisinde yapılacak işlerin otomatize edilmesi metodolojisidir.

Yani ev otomasyonu, akıllı evlere göre daha geniş bir kavramı ifade etmektedir.


Wikipedia'nın ev otomasyonu maddesi ise bu kavramdan şöyle bahsetmektedir: "Bir ev otomasyon sistemi, aydınlatma, iklim, eğlence sistemleri ve cihazlar gibi ev özelliklerini izler veya kontrol eder."

Akıllı ev ve akıllı ev otomasyonu arasındaki gri alan

Akıllı ev aletleri çoğu zaman içlerinde hazır yüklü gelen bazı ev otomasyonu özelliklerine sahiptirler.
Örneğin akıllı robot süpürgeler siz evde yokken evi temizlemeye programlı olabilirler.

Evet, bu durumda akıllı robot süpürgeler bir ev otomasyonu gerçekleştirmiş olmaktadırlar. Ancak bunun, en iyi akıllı ev otomasyonu yöntemlerinden biri olmadığını söyleyebiliriz.

Belirttiğimiz üzere ev otomasyonu, akıllı ev kavramına göre daha geniş bir alana işaret eder. Ancak biz galat-ı meşhur lugat-ı fasihten evladır diyerek bu yazımızda ikisini neredeyse eş anlamlı olarak kullanacağız.


Akıllı ev otomasyonu

Akıllı ev sistemlerinin tarihi

Aslında akıllı ev sistemleri sandığımızdan daha uzun süredir mevcutlar. Ancak kişiye ve ihtiyaca uygun olarak üretildiklerinden fiyatları çok yüksekti. Dolayısıyla, yaygınlaşmaları çok uzun sürdü.


Bugün, orta-sınıf tarafından alınıp benimsenebilen bir akıllı teknoloji olması için bir çok farklı teknolojinin asgari bir düzeye gelmesi gerekiyordu.

Popüler kültürde akıllı ev otomasyonu

Akıllı ev sistemleri hayatlarımıza yeni yeni girmeye başlamış olsalar da popüler kültürde izlerine sıklıkla rastlamaktayız. Bir çizgi dizi olan ve ülkemizde Jetgiller adıyla yayımlanan "The Jetsons" bir çoğumuz tarafından hatırlanacaktır. A.B.D'de 1962 yılında ilk defa prime-time'da yayımlanan bu çizgi dizi robotların, uzaylıların, hologramların ve enteresan buluşların olduğu bir gelecek zaman ütopyasında geçmekteydi.

Aslında üretimden kalkan bir ev robotu olmasına rağmen Jetgiller ailesi tarafından çok sevilen ve asla bir üst modeliyle değiştirilmeyen Rosey karakterini hatırlayalım. Tüm ev işlerini yapan bu akıllı robot, toplumsal hafızamızdaki ilk akıllı ev otomasyonu örneklerinin belki de ilkidir.

Jetgiller: Akıllı ev otomasyonu
Jetgiller ve Akıllı ev otomasyonu

İnternete bağlı ilk akıllı nesne

Akıllı cihazların ağı şeklinde çevirebileceğimiz kavramın 1982 yılında ilk tartışmalarını görüyoruz. Carnegie Mellon Üniversitesindeki Coca-Cola satış makinesi bu bağlamda internete bağlı olan ilk akıllı cihazdır diyebiliriz. Bu cihazı akıllı yapan özelliği ise içerisinde kaç adet ürün kaldığını ve bunların soğuk olup olmadıklarını raporlayabiliyor oluşuydu. [2]

İlk defa "Nesnelerin İnterneti" kavramının kullanılması

Nesnelerin İnterneti anlamına gelen Internet of Things kavramını 1999 yılında ilk defa kullanan kişinin o sırada Proctor & Gamble'da çalışan Kevin Ashton olduğunu söyleyebiliriz. [3]

Yeni bir internet protokolü ihtiyacı

Nesnelerin interneti teknolojisinin gelişmesiyle birlikte akıllı ev aletleri diyebileceğimiz eşyaların her birinin internete bağlanabileceği ön görülmektedir. Bu aynı zamanda her cihaz için bir IP numarası gerektirmektedir.
Biraz daha açmamız gerekirse, internet üzerinde aktif olan her bilgisayarın eşsiz bir IP numarası vardır. Bunu bir nevi telefon numarası olarak düşünebiliriz.

Nasıl ki aynı telefon numarasını birden farklı telefonda aynı anda kullanamıyoruz, IP numaraları da aynı bu şekilde sadece tek bir cihaz tarafından kullanılmaktadır.


Ancak 2010 yılına kadar alternatifsiz olarak kullanılan IPv4 (İnternet protokolü 4.versiyon) her bir akıllı ev aletleri için IP numarası atamada yetersizdir. Matematiksel sınır (yaklaşık 4.3 milyar) akıllı sistemlerin bu seviyede internete bağlı olmalarına izin vermiyordu.

Ardından IPv6 olarak bilinen protokolün hayata geçmesiyle bu sorunu şimdilik atlatmış bulunmaktayız. IPv6 yaklaşık olarak 2^128 adet (yaklaşık 340x10^36 ya da 340 undesilyon kadar ) IP numarasına izin vermektedir.

İnternet ProtokolüMaksimum atanabilecek IP sayısı
IPv42^32 (yaklaşık 4.3 milyar adet)
IPv62^128 (yaklaşık 340 undesilyon adet)
Not: undesilyon 10 üzeri 36 sayısına karşılık gelmektedir.

Akıllı ev sistemlerini olanaklı kılan diğer teknolojik gelişmeler

Bu saydığımız tarihsel olaylarla birlikte bugün akıllı ev sistemleri ve akıllı ev otomasyonunu mümkün kılan bazı teknolojik gelişmelere ihtiyaç vardı.
Birden çok teknolojinin, örneğin, gerçek zamanlı analitik uygulamalarının gelişmesi, makine öğrenmesi uygulamalarının yaygınlaşması, emtia sensörlerinin ve gömülü sistemlerin bugünkü konumlarına gelmesi nedeniyle akıllı ev otomasyonu ve sistemlerinden bahsedebiliyoruz.
Bunların her birinin asgari seviyelere gelebilmesi ancak bugünkü yaygın teknolojiyi mümkün kılabildi.


Akıllı ev otomasyon protokolleri

Akıllı ev sistemlerinin işleyişi

Akıllı ev sistemleri genel olarak birden çok akıllı ev aletleri tarafından oluşturulan bir ağdan ibarettir. Bu akıllı cihazlar birbirleriyle belirli protokoller üzerinden iletişim kurarlar.

Çoğu zaman, bu ağın yöneticisi durumunda olan ve diğer tüm akıllı ev aletlerinin kendisiyle haberleştiği bir panel mevcuttur. Uygulama alanlarına göre alarm paneli, akıllı panel, akıllı asistan ya da Hub adı verilmektedir.

Akıllı ev sistemleri için neye ihtiyacım var?

Eğer akıllı ev cihazınız hazırsa, yalnızca bir internet bağlantısı ve bir de otomasyonu sağlayacağınız bir mobil telefon yeterlidir.

Üstelik akıllı ev otomasyonunun güzel taraflarından biri de parça para otomasyon yapabiliyor oluşunuzdur.
İlk başta evin panjurlarını uzaktan kontrol edebilirken, daha sonra hırsız alarm sistemini entegre edebilirsiniz.

Akıllı ev sistemleri iletişim protokolleri

İletişim protokolü veya ağ protokolü, iki ya da daha fazla bilgisayar arasındaki iletişimi sağlamak amacıyla verileri düzenlemeye yarayan, standart olarak kabul edilmiş kurallar dizisidir.

Bu anlamda otomasyon cihazlarının merkezi bir diğer cihaz tarafından kontrol edilebilmesini sağlamak amacıyla ev ağ teknolojilerinde kullanılmaktadırlar.

Ev otomasyonu üzerinde evrensel bir protokol bulunmamaktadır. Bu yüzden, kullanımda olan birden çok protokol ile karşılaşmaktayız. Bunlardan kısaca bahsedelim:

X10

Bu anlamdaki ilk endüstri standardı diyebiliriz. Günümüzde, cihazların güç hattı kabloları, radyo frekansı ve kablosuz tabanlı protokolleri kullanabilmekteler. Ancak ilk üretildiklerinde kablolu olarak ev cihazlarının iletişimi için tasarlanmışlardı. Bu yüzden, hız konularında yüksek performans beklememek gerekir.

Ancak bugün, cihazların güç hattı kabloları, radyo frekansı ve kablosuz tabanlı protokolleri kullanabilmekteler.
Bu amaçla tasarlanmaması ve nispeten eski bir protokol olması dolayısıyla hız konularında yüksek performans beklememek gerekir.

UBP

1999 yılında oluşturulan Universal Powerline Bus protokolü, aynı X10 gibi enerji kabloları üzerinden iletişim kurmak için tasarlandı. X10'un aksine çok daha stabil ve sağlam bir protokol olan UBP'nin dezavantajı ise kablosuz iletişimi desteklememesi.

Z-Wave

2007 yılında özellikle ev otomasyon cihazları için geliştirilmiştir. Belirli üreticilerin bir araya gelerek z-wave birliğini oluşturdukları görülmektedir. Bu birliğin amacının Z-Wave'i destekleyen ürünler çıkartarak entegrasyon sorunlarını minimize etmek olduğunu söyleyebiliriz.

ZigBee

Zigbee'de nispeten yeni bir protokol diyebiliriz. Bilgisayarlarımız ve akıllı cihazlarımmız tarafından kullanılan ağ protokollerini getiren Elektrik ve Elektronik Mühendisleri Enstitüsü (IEEE) tarafından geliştirilmiştir.

Insteon

Smartlabs firması tarafından finanse edilen Insteon isimli protokol güç kablolarını, radyo dalgalarını (RF) ya da ikisini birden kullanan bir protokol olup yalnızca aynı markanın ürünleri için sorunsuz bir deneyim sunmaktadır.

Wi-Fi

Pek çok kişinin evlerinde zaten bir Wi-Fi ağı vardır, bu nedenle Wi-Fi kullanan ev otomasyon cihazlarını kontrol etmek için ayrı bir protokol ağına gerek yoktur. Evinizin interneti üzerinde çalışır, böylelikle çok hızlı olabildiğini söyleyebiliriz.
Wi-fi üzerinde çalışan tüm cihazlar nispete daha fazla enerji tüketebilirler. Bu yüzden yüksek pil ömrüne sahip cihazlar tercih edilmelidir.


akıllı ev otomasyonu faydaları

Akıllı ev sistemleri ve yaşantımızdaki etkileri

Fütüristik bir filmin elementlerini çok yavaş şekilde hayatlarımıza girerken izliyor gibiyiz.

Telefonunuz elinizdeyken tek bir dokunuşla oturduğunuz koltuğu daha rahat bir hale getirebiliyorsunuz. Romantik bir akşam yemeğinde bir anda şöminenin yanmasını da sağlayabiliyorsunuz.

Bunların havalı bir hareket olduğu gayet açık.

Oysa, akıllı ev otomasyonu bunların çok daha ötesinde getirileri olan bir konsept. Adeta bir paradigma değişikliğinin başlangıcındayız diyebilirim.

Yazımızın sonunda akıllı ev sistemlerinin geleceğinden bahsedeceğiz. Bu kısımda, bizleri nelerin beklediği konusunda tutarlı tespitlerden bahsedeceğiz.

Kolaylık ve zaman tasarrufu

Otomasyon kelimesinin vurguladığı üzere en belirgin etkiler kolaylık üzerinden okunabilir.
Bu çok genel bir okumadır. Elbette detaylarına madde madde değineceğiz.

Zaman insanın sahip olduğu en değerli şeydir.

Ev otomasyonunu bizlere zaman kazandırıp, kolaylık sağlamaktadır. O halde, git gide daha çok çalışmak zorunda olan modern insan (!) için biçilmiş kaftandır.

Bunlardan başka:

  • Isıtma, Havalandırma ve Soğutma gibi eylemleri daha evinize gelmeden başlatabileceksiniz. Böylece, kışın ılık, yazınsa serin bir ev sizi bekliyor olacak.

Sağlık alanında getirdiği faydalar

Akıllı medikal aletler, tanı ve teşhisler için erken koruma sağlamaya başladılar. Vücutlara yerleştirilen implantları ele alalım. Bu sayede, kan şekeri ve tansiyon gibi bir çok değer anlık olarak analiz edilebilmekte.

Bir çokları için birer güvenlik endişesi olarak değerlendirilebilen bu durum hakkında ileride tekrar bahsedeceğiz.

Yaşlı ve engelliler için ev otomasyonu

Yaşlı ve engelliler için ev otomasyonu büyük kolaylıklar sağlamaktadırlar. Evde gözetim altında olması gereken yaşlılarımız, büyüklerimiz ve yakın çevremiz için getirdiği kolaylıklara değinelim.

Akıllı paneller ve akıllı medikal ev aletleri vasıtasıyla artık rutin işlemler için sağlık merkezlerine gitmek zorunda kalmayacaklar. Neredeyse, akıllı ev teknolojileri ile aynı teknolojiler sayesinde uzaktan muayene olabilecekler.

Sensörler ve mikro işlemcilerin fiziksel güçleri, makine öğrenmesindeki enformatik gelişmelerle birleştiğinde daha önce yapılamayan teşhis ve tanılar, çok daha erken zamanlarda konulabilecekler.

Akıllı asistanlar yardımıyla engelli yurttaşlarımız daha fazla özgürlük alanına kavuşabilecekler. Akıllı asistanların yardımıyla, düşmelerin önüne geçilecek, acil durumlarda otomatik olarak sağlık birimlerine haber verilecek.

Kaynak Tasarrufu

Akıllı evler gereksiz harcamalarımızı kısarlar. Böylece daha az tüketip, tasarruf yapabiliriz.

Bunun en bariz örneği olarak ışıklandırma ünitelerini verebiliriz.

Hatta akıllı aydınlatma ürünlerini otomasyona bağlayıp yalnızca belirli saatlerde kapalı olmalarını sağlayabiliriz.


Yani iş yerinize her geldiğinizde, ışıkları açık unutmuş olabileceğinizi düşünerek akıllı ev sisteminize bakmanıza bile gerek kalmamakta.

Akıllı aydınlatma sisteminizi, siz iş yerinizdeyken kapalı olmaya programlayabilirsiniz. Böylece, akıllı ev aletiniz ile akıllı ev otomasyonu sürecinizi gerçekleştirmiş olacaksınız.

Ya da bugüne kadar fark etmediğiniz su sızıntılarını otomatik olarak denetleyecek kontrol paneliyle istenmeyen su faturalarını da önlemiş olacaksınız.

Güvenlik alanında getirdiği faydalar

Güvenlik, akıllı ev otomasyonunun en ciddi pozitif dönüşüm yaşattığı başlık diyebiliriz. Bir şeyleri yaparken, eskisinden çok daha güvende olarak yapacağız. Olası tehlikeleri çok daha yüksek olasılıklarla önleyebileceğiz.

Can güvenliği ve mal güvenliği tehdit unsurlarıyla çok daha etkin şekillerde mücadele edebileceksiniz.

Kablosuz alarm sistemleri ile istenmeyen girişleri, cam kırılmalarını ve tehlike arz eden hareketleri çok daha erken şekilde tespit edip, tehlikelere göre daha kolay pozisyon alabiliyoruz.

Yangın alarm sistemleri konusunu işlediğimiz bir diğer yazıda, yangın tehlikesinin erken tespitinin en önemli güvenlik önlemi olduğundan bahsetmiştik. Kablosuz yangın sistemleri ile değişen ısı ve duman miktarı hakkında çok önceden bilgi sahibi olabileceksiniz.


Akıllı Ev Aletleri

Bu kısımda evlerimize giren ve kullanımda olan akıllı cihazlardan bahsedeceğiz.

Akıllı Robot Süpürge

İlk ticari akıllı robot süpürge 2001 yılında Electrolux tarafından üretildi. O günden bugüne, hem fiyatları çok ucuzladı hem de çok fazla talep görür hale geldi.

Başlarında biri olmadan evi süpürebilir, ulaşılması zor noktaları temizleyebilirler. Evi haritalayabilme yetenekleri sayesinde temizlenmemiş hiç bir yer bırakmayabilirler.

Dağınık bırakılan alanlar, hareket kabiliyetlerini daraltır. Bu yüzden, efektif temizlik yapma şansı azalır.

Akıllı robot süpürgeler

Akıllı Buzdobı

Ürünlere göre özellikleri faklılaşsa da, akıllı buzdolapları internete bağlıdırlar ve kapısı açık bırakıldığında sizi uyarırlar. Anlık olarak sıcaklık miktarını görüntülemenize izin verirler. Gelişmiş ve pahalı modelleri, yemek planlaması yapmanıza izin verirler. İnternetten Yemek tarifi okumanızı sağlarlar.

Bahsi geçen otomasyon deneyimi için mutlaka buzdolabınızı değiştirmenize gerek yoktur. Şu anki buzdolabınıza bağlayacağınız kablosuz sıcaklık sensörü, size bu özelliklerin çoğunu tedarik edecektir.

Akıllı Panjur

Akıllı panjurlar mekanik enerji harcayan akıllı cihazlardır. Akıllı ev panelinden neredeyse 1 km uzakta dahi olsalar çalışabilirler. -20 ila +55 ° C arasında çalışabiliyor olmaları sayesinde yaz kış hiç bir sorun çıkartmazlar. Yazdığınızdan evinize döndüğünüzde, aklınızda hiç bir soru işareti kalmayacaktır.

Güvenlik Paneli

Güvenlik paneli ya da diğer adıyla ev otomasyon paneli. Akıllı bir güvenlik sisteminin beynidir. Tüm kablosuz cihazları bir araya getirir. Ev otomasyon sisteminin vazgeçilmez unsurudur. 2G veya 3G bağlantılarla çalışır. Yüzlerce akıllı ev aletine bağlanabilir. Böylelikle tüm kablosuz alarm sistemleri bir bütün içinde çalışır.

Yangın Dedektörleri

Kablosuz yangın dedektörleri oldukça kullanışlıdırlar. Ortamdaki dumanı algılarlar ve tehlike daha yangın seviyesine ulaşmadan otomasyon paneline bildirirler. Böylelikle çok hızlı bir şekilde hareket edilip, yangın tehlikesi önlenir.

Kaynakça:

  1. Nesnelerin interneti istatistikleri, Statista.
  2. İnternete bağlı ilk nesne Coca-Cola makinesi. Carnegie Mellon University.
  3. Nesnelerin İnterneti kavramını ilk kullanan kişi, Kevin Ashton.
  4. Home automation for dummies, Dwight Spivey.
  5. Home automation for elderly and disabled, Wikipedia.
  6. Future of Smart Homes, Planet USA.
pencilmoonlocklocationlaptop-phonecarselectvolume-mediumsynchistorycodecrossmenulistlayers